Airborne Museum Hartenstein Menu

Lees hier ons coronaprotocol

 

 

 

 

Tentoonstellingen

villa hartenstein

 

 

 

 

 

 

 

 

 

hoofdkwartier Britten

Generaal-majoor Roy E. Urquhart voor villa Hartenstein. Tijdens de Slag om Arnhem was de villa het hoofdkwartier van de geallieerden.

 

De geschiedenis van Villa Hartenstein

Het Airborne Museum is gevestigd in Villa Hartenstein. Een villa met een lange voorgeschiedenis. Het begon in 1728 als herberg en was in september 1944 het hoofdkwartier van de Britse luchtlandingstroepen onder leiding van generaal-majoor Roy E. Urquhart.

Voor het eerst werd gesproken over Villa Hartenstein als herberg ‘Het Rode Hert’ in 1728. In 1779 kocht advocaat J. van der Sluys de herberg en de naaste omgeving. Hij liet ‘Het Rode Hert’ afbreken en bouwde een herenhuis met bijgebouwen op de plek waar nu restaurant Hartenstein staat.

De naam Hartenstein
J. van der Sluys noemde het gebouwde herenhuis Hartenstein, waarschijnlijk ter herinnering aan het herberg ‘Het Rode Hert’. Hartenstein kende na de verkoop door van der Sluys in 1792 verschillende eigenaren. Omstreeks 1865 is de villa gebouwd zoals u die nu ziet. De toenmalige eigenaar, de Amsterdamse makelaar Th. Sanders, liet toen alle gebouwen afbreken en er vervolgens een nieuwe villa met o.a. een koetshuis bouwen. In de villa is sinds 1978 het Airborne Museum is gevestigd en in het voormalig koetshuis restaurant ‘Klein Hartenstein’. Na Sanders ging het landgoed over in handen van de welgestelde Arnhemse houthandelaar G.J. Verburgt, die omstreeks 1905 de villa uitbreidde met serres aan de zuid- en oostkant. Ook de aanleg van de tuinen in die tijd geeft weer dat Hartenstein in het begin van deze eeuw een tijd van bloei meemaakte.

‘Harten’ zou naar hert verwijzen (‘hart’ volgens het plaatselijke dialect) en het woord ‘stein’ betekent steen of stenen pad.

Na de dood van het echtpaar Verburgt werden de villa en omgeving eigendom van de Verburgt-Molhuysenstichting, die het geheel verhuurde aan de verpleeginrichting ‘Het Hemeldal’.

In 1942 werd de Gemeente Renkum eigenaar en kreeg het pand de bestemming als hotel.

Hartenstein hoofdkwartier 1944
Tijdens de Slag om Arnhem in september 1944 stond Hotel Hartenstein centraal als het hoofdkwartier van de Britse luchtlandingstroepen onder leiding van generaal-majoor Roy E. Urquhart.

Oprichting museum
Het Airborne Museum is in 1949 opgericht en was destijds gevestigd in een van de bijgebouwen van Kasteel Doorwerth. In 1978 werd het Airborne Museum in het voormalige Britse hoofdkwartier gehuisvest. Op 11 mei van dat jaar werd het museum heropend door de voormalige bevelhebber generaal-majoor Roy E. Urquhart.

Restauratie hartenstein

Op 14 mei 2019 is de gerestaureerde villa Hartenstein officieel geopend in bijzijn van Josan Meijers, gedeputeerde provincie Gelderland. Na een restauratie van bijna twee jaar is de oude grandeur van de buitenplaats uit 1860 in ere hersteld. In juni 2017 startte de restauratie waar een uitgebreid historisch onderzoek aan vooraf ging. Zo werd op basis van een kleuronderzoek en pigmentanalyse de kleurstelling bepaald van voor de oorlog. Noodzakelijk groot onderhoud werd verricht om de villa voor de toekomst te preserveren. Het aanpakken van het schilderwerk en herstellen van (verborgen) houtrot was van essentieel belang. De gevel was voorzien van een verflaag op rubber basis. Deze verflaag zorgde ervoor dat de gevel niet kon ‘ademen’ en dat zou op lange termijn zeer veel schade aan het casco veroorzaken. Daarom is de oude verflaag verwijderd en het onderliggende stucwerk hersteld. Vervolgens is de gevel voorzien van een minerale ‘ademende’ verflaag. Op basis van het historisch kleuronderzoek werd het pand teruggebracht in zijn historische kleurstelling.

Als kroon op de restauratie is de attiek, een verhoging boven de kroonlijst van de gevel, op de daklijst geplaatst. De attiek op het rijksmonument Villa Hartenstein was tussen ca. 1944 en 1960 verdwenen. Na ongeveer 60 jaar prijkt deze nu weer op de daklijst. Dit was een grote wens van directeur-bestuurder Sarah Heijse, want het attiek maakt de ambitie om Hartenstein te tonen in zijn hoogtijdagen compleet.

Op de bel-etage heeft restaurateur Karin Vink de juiste kleuren van de bijzondere muurschilderingen van de bekende Arnhemse schilder Jurriën Hendriks uit de negentiende eeuw blootgelegd. Daarbij kwamen details tevoorschijn die onder oude verflagen verdwenen waren. Hendriks maakte naam als decoratieschilder, als schilder van portretten en landschappen en als schilder van vele kerkinterieurs zoals het interieur van de Eusebiuskerk in Arnhem. De muurschilderingen zijn met de restauratie teruggebracht in de oorspronkelijke staat.

De grote zaal op de bel-etage ademt ook weer de sfeer van de buitenplaats uit de negentiende eeuw. Met de restauratie wil het museum Villa Hartenstein zelf aan toekomstige generaties het verhaal laten vertellen over hoe Oosterbeek eruit zag voor de Slag om Arnhem. Dat is het verhaal van de wreed verstoorde idylle, van de Britten die hier oprukten in de hoop op een snelle verovering van de Rijnbrug bij Arnhem verderop. Het is het verhaal over dagen van vergeefse strijd, van het lijden van de bevolking, van de algehele verwoesting.

De restauratie had zonder de betrokkenheid en financiële steun van diverse partijen niet gerealiseerd kunnen worden. Veel dank gaat uit naar:
provincie Gelderland, Dioraphte, TBI Fundatie, gemeente Renkum, PBCF, Stichting Fonds Martens van Sevenhoven, Hendrik Muller Vaderlandsch Fonds, Stichting De Roos Gesink, Stichting Gansoord, Stichting Rozenhof en vele particuliere donaties.

 

 

Hartenstein is het enige hoofdhuis van een buitenplaats in dit gebied dat nog publiekelijk toegankelijk is.

Het merendeel van de buitenplaatsen is verwoest als gevolg van de Slag om Arnhem; een klein deel is nog in particuliere handen. Villa Hartenstein symboliseert hiermee de transitie van Oosterbeek als gevolg van het oorlogsgeweld in de periode 1940-1945.

 

 

 

 

 

Bezoek villa hartenstein

Bestel tickets